କନ୍ଧ ରାଜାକୁ, ପାଣ/ଡମ/ଗଣା ମନ୍ତ୍ରୀ
"କନ୍ଧ ରାଜାକୁ ପାଣ/ଡମ/ଗଣା ମନ୍ତ୍ରୀ" ଏହି ତଥ୍ୟଟି ଓଡ଼ିଶାର ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଗଭୀର ସାମାଜିକ, ରାଜନୈତିକ ଓ ଐତିହାସିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଦର୍ଶାଏ। ଓଡ଼ିଶାର ମାଳ ଅଞ୍ଚଳରେ, ବିଶେଷକରି କନ୍ଧମାଳ, କଳାହାଣ୍ଡି,ବୌଦ୍ଧ, ପାଟଣା (ବର୍ତ୍ତମାନ ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲାର ଟିଟିଲାଗଡ଼ ଅଞ୍ଚଳ),ରାୟଗଡ଼ା ଓ ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାରେ କନ୍ଧ ଆଦିବାସୀମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିପୁତ୍ର ଓ ଶାସକ ଗୋଷ୍ଠୀ। ସେମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ଵ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଗ୍ରାମର ମୁଖିଆ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଏକ ବଡ଼ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଦବୀ ରହିଥିଲା। ଏହି ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ କନ୍ଧ ରାଜା ବା ମୁଖିଆଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ବା ମୁଖ୍ୟ ପରାମର୍ଶଦାତା ଭାବରେ ପାଣ (ଡମ ବା ଗଣା) ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯିବାର ଏକ ସୁଦୃଢ଼ ପରମ୍ପରା ରହିଥିଲା। ଏହା କେବଳ ଏକ ପଦବୀ ନଥିଲା, ବରଂ ଏକ ଜଟିଳ ଏବଂ ପାରସ୍ପରିକ ନିର୍ଭରଶୀଳ ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରତୀକ ଥିଲା। ଐତିହାସିକ ଓ ସାମାଜିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି - କନ୍ଧ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ: କନ୍ଧମାନେ ସାହସୀ, ଯୋଦ୍ଧା ଏବଂ ନିଜ ମାଟି ଓ ପରମ୍ପରା ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅନୁରକ୍ତ। ସେମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାଷବାସ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଜୀବନଯାପନ କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସରଳ ଓ ସିଧାସଳଖ ଥିଲା। ସେମାନେ ବାହୁବଳ ଏବଂ ଶାରୀରିକ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଅଧିକ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ। ପାଣ/ଡମ/ଗଣା ସମ୍ପ୍ରଦାୟ: ଏ...